Na España de Franco dos anos corenta, lemos a poesía prebélica de Antonio Machado mercé ó xesto valente do falanxista Dionisio Ridruejo: breve achegamento - Alonso Montero, Xesús (Revista de lenguas y literaturas catalana, gallega y vasca, 2020)
Cómpre partir dun feito moi sinxelo: nos primeiros anos da Posguerra, homenaxear a don Antonio Machado máis ou menos publicamente era entendido por todos, polos vencedores da Guerra e polos vencidos, como un acto de disconformidade co Réxime. Para os que tiñan un pouco de información, dentro e fóra do Poder, Machado era unha biografía republicana simbólica: o cidadán que defendeu, no trienio bélico, a causa da República do Frente Popular, e tamén o combatente —o combatente literario— que cruzou a fronteira francesa con centos de miles de soldados e civís perseguidos con saña polo Exército vencedor.